Meulmeester & Veltman

Mantelzorg en Intensieve Vrijwilligerszorg

Wat is mantelzorg?

Mantelzorgers zorgen langdurig en onbetaald voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner, ouder, kind of ander familielid, vriend of kennis. Mantelzorgers zijn geen beroepsmatige zorgverleners, maar geven zorg omdat zij een persoonlijke band hebben met degene voor wie ze zorgen. Mantelzorg is niet de alledaagse zorg voor bijvoorbeeld een gezond kind.

Mantelzorg en vrijwilligerswerk: het verschil

Mantelzorg en vrijwilligerswerk zijn termen die vaak door elkaar worden gehaald. Toch zijn het verschillende dingen. Iemand de een keer boodschappen doet voor een langdurig ziek buurvrouw of een volwassen zoon die een keer per week op bezoek gaat bij zijn oude moeder die met lichamelijke beperkingen heeft te maken, valt niet onder definitie van mantelzorger.

Een mantelzorger kiest er niet voor om te gaan zorgen: het overkomt je, omdat je een emotionele band hebt met degene die zorg nodig heeft. Mantelzorgers zorgen soms 24 uur per dag, kunnen de zorg niet zomaar beëindigen en verrichten soms verpleegkundige handelingen.
Vrijwilligers kiezen ervoor om te zorgen. Als zij met het vrijwilligerswerk starten, is er (nog) geen emotionele band. Daarnaast zorgen zij voor een afgebakende tijd (bijvoorbeeld een dagdeel per week) en kunnen zij de zorg op eigen initiatief beëindigen. Zorgvrijwilligers werken in georganiseerd verband en verrichten nooit verpleegkundige handelingen.

Mantelzorg en vrijwilligerswerk in de zorg worden samen Informele Zorg genoemd.

Kijkend naar het totale aanbod aan formele en informele zorg in Nederland, bestaat 80% van die zorg uit informele en 20% uit formele zorg. Zonder de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers in de thuissituatie voor mensen met een chronische of levensbedreigende ziekte zou de vraag naar thuiszorg en intramurale zorg vele male groter zijn dan nu het geval is. De kosten van de zorg zouden evenredig toenemen.
Enkele cijfers:

Bronnen:

• SCP publicatie Mantelzorg uit de doeken (2010)
• SCP publicatie  Mantelzorg. Een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers (2007)
  
  

Broodnodige ondersteuning

Veel mantelzorgers vinden het vanzelfsprekend om te zorgen, maar lopen tegen allerlei knelpunten aan. De zorg is vaak moeilijk te combineren met een betaalde baan. Mantelzorgers maken veel extra kosten die nergens te verhalen zijn. Ook hebben ze bijvoorbeeld te weinig mogelijkheden om de zorg tijdelijk over te dragen. Zorgvragers kunnen door de inzet van een vrijwilliger langer (zelfstandig) thuis blijven wonen of weer meer grip op hun leven krijgen na een ingrijpende gebeurtenis.

Steunpunten Mantelzorg en organisaties voor Intensieve Vrijwilligerszorg bieden mantelzorgers en zorgvragers ondersteuning. Door bijvoorbeeld advies en informatie, lotgenotencontact, of cursussen óf door de inzet van en vrijwilliger. Mantelzorgers kunnen de zorg daardoor beter volhouden en combineren met andere activiteiten als werk, hobby’s of het onderhouden van hun sociale netwerk. Vrijwilligers ontvangen bij hun inzet een zorgvuldige training en begeleiding.

Door heel Nederland bestaan steunpunten mantelzorg en organisaties voor intensieve vrijwilligerszorg. Zij worden hoofdzakelijk gefinancierd door de gemeenten, vanuit het Wmo-budget. Veel van deze organisaties zijn aangesloten bij Mezzo, landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg. Voor adressen van organisaties zie www.mezzo.nl.

Actueel: Kwaliteitssysteem PREZO Informele Zorg

Eind 2011 is een resultaatgericht kwaliteitssysteem beschikbaar gekomen voor de sector: PREZO Informele Zorg. Het is ontwikkeld door Mezzo in samenwerking met Kwaliteitsinstituut Perspekt. Lidorganisaties van Mezzo kunnen met PREZO IZ de kwaliteit van hun dienstverlening inzichtelijk maken en een onafhankelijk keurmerk verwerven.
Voor meer informatie over PREZO Informele Zorg zie www.perspektkeurmerk.nl

Lees hier Mezzo Advieskaart kwaliteit van de ondersteuning.pdf

Gerelateerde onderwerpen:

• Keurmerk PREZO